92 [= Tav 78,11]
Muito per-dev’a gradecer

Muito per-dev’a gradecer,
segund’agora meu cuidar,
a Deus, a quen faz ben querer
sennor, con que pode falar
en lle sa coita descobrir;
mais este ben, por non mentir,
non vo-lo quis El a min dar.
Mais fez-m’atal sennor aver
de que m’ouve sempre a guardar,
des que a vi, de m’entender
qual ben lle quero, e de provar
se me queria consentir
quan pouco quer sol de mi oir
a cuita que me faz levar,
ca ja toda per nulla ren
non a poderia saber
per min, nen ar sei oj’eu quen
mi-a toda podesse creer
mentre me viss’assi andar
viv’ontr’as gentes, e falar,
e d’atal coita non morrer,
de qual, desejando seu ben,
me faz o seu amor sofrer,
ca de mẽor morreu j’alguen;
mais Deus me faz assi viver
en tan gran coita por mostrar
per min ca xe pod’acabar
quant’El no mundo quer fazer.
 
 
 
 
5
 
 
 
 
10
 
 
 
 
15
 
 
 
 
20
 
 
 
 
25
 
 
 

Manuscritos


A 26, B 119

Ediciones


I. Edicións críticas: Michaëlis (1990 [1904]: I, 56-57 [= LPGP 515-516]); Littera (2016: I, 638).
II. Outras edicións: Molteni (1880: 43-44); Carter (2007 [1941]: 17-18); Machado & Machado (1949: I, 168-169); Arbor Aldea (2016b); Rios Milhám (2017: I, 92).
III. Antoloxías: Ferreiro & Martínez Pereiro (1996b: 113).

Variantes manuscritas


2 meu] a meu A   5 lle] lhi B   7 non] no B; El a min] el(a) a min A : el amj B   8 aver] ueer B   9 m’ouve sempre a] mo uuj semp̃ B   10 m’entender] mēdeender B   11 lle quero; e de provar] lhi q̄re de ꝓnar B   13 de mi oir] demi(a) oyr A : de morir B   14 cuita] coita B   15 toda] coda B   18 toda per nulla] coda ꝑ nulla B   20 viv’ontr’as] uiuo ant’s B   21 morrer] moirer B   24 mẽor morreu j’alguen] meor moireu ia alguē B   25 me] mj B   27 ca] q̄ B   28 quant’El] ꝗʷto B

Variantes editoriales


1 dev’a gradecer] dev’agradecer Littera   2 agora] agor’a Littera   9 sempre a] sempr(e) a Michaëlis : sempr’a Littera   11 quero, e] quer(o), e Michaëlis : quer’, e Littera   14 cuita] coita Littera   16 non a] non-na Michaëlis   24 mẽor ... j’alguen] mẽor ... ja ‘lguen Michaëlis, meor ... já ‘lguen Littera

Métrica


Esquema métrico: 4 x 8a 8b 8a 8b 8c 8c 8b (= Tav 101:48)

Encontros vocálicos: 9 sempre‿a; 11 quero,‿e; 13 mi‿o·ir; 18 mi-‿a

Notas


Texto
  • *

    Esta composición, con unión sintáctico-discursiva entre as súas estrofas a partir da primeira, ligada adversativamente á segunda (igual que as cantigas 220, 235 e 380 presentan esta ligazón na penúltima estrofa), mostra un certo carácter de cantiga ateúda, xa que a ligazón adversativa ben podería xustificar unha puntuación sen ruptura estrófica final. Cfr. notas ás cantigas 55 e 74. Véxase notas ás cantigas 15 e 23.
    No entanto, a disposición discursiva en Michaëlis estabelece un corte sintáctico simétrico na cantiga, con ligazón entre as estrofas I-II e III-IV; pola súa banda, en Littera non se considera ningún tipo de ligazón interestrófica.

  • 1

    Littera non segmentou axeitadamente o infinitivo gradecer, pois a é o nexo na perífrase dever + a + gradecer, xa que a forma agradecer é aínda inexistente na lingua trobadoresca.

  • 2

    Para alén da lección de B, é obvio que na versión ajudiana se debe omitir a, pois a preposición é inexistente neste tipo de fórmulas (‘na miña opinión ou xuízo’): segund’ora o meu connocer (65.3), segundo meu connoscer (117.19) ou o frecuente segundo meu sén. Talvez o lapso do copista se deba a un cruzamento coa fórmula alternativa a meu cuidar, tamén sólito no corpus trobadoresco profano (nótese, porén, a lección de Littera, a considerar a presenza da preposición). Véxase nota a 228.8.

  • 6

    A frecuente frase formularia por non mentir, que permite a interpolación de diversos elementos (por vos non mentir, por vos eu non mentir etc.), equivale a outras expresións de certeza, como per bõa fe, de pran etc.

  • 8

    Nótese a duplicidade aver / veer. En calquera caso, véxase a mesma ou similar variación entre códices: veer A vs. aver BV (66.3183.6312.1417.8), aver A vs. veer B (174.13), aver A vs. a veer B (188.28, 318.2 e 11), a veer V vs. aver B (754.6). Véxase tamén 61.21, onde é necesaria a emenda de aver en prol de veer.

  • 15

    A utilización da grafía <ll> (vs. <lh>) para a lateral palatal sonora no corpus das cantigas só se rexistra esporadicamente nos cancioneiros apógrafos italianos no indefinido nulho/a; noutras voces a súa aparición é un fenómeno extraordinario, pois só se rexistran cinco ocorrencias dese tipo. Cfr. nota a 199.33.

  • 20

    No Cancioneiro da Ajuda atéstanse as tres variantes da preposición entre ontre (92.20, 199.8, 1236.1 e 7), antre (309.21 e 22) e entre (149.r2)–, fronte aos apógrafos italianos, que só fornecen a variante antre, agás en 92.20, onde B comparte con A a forma ontre. De calquera maneira, a convivencia destas tres formas de entre lembra a concorrencia das variantes por ~ par ~ per, así como a evolución que se percibe nunha (rara) variante como ontroido para entroido (< introitum): per tal condizom que dedes deles a min cada ano des dia de san martino atra dia d’Ontroydo C. soldos de móéda dos pretos blandos, a dous pretos por soldo (Lucas Álvarez & Lucas Domínguez 1996: 77). Véxanse aínda outras atestacións no CGPA, s.v. ontroydo.

  • 22

    O relativo qual refírese á coita (v. 21). Véxase unha construción moi semellante nunha cantiga de Pero da Ponte: que fillou tan bon compannon, / de qual vos eu quero contar: / ... (989.4).

  • 24

    Ao longo do corpus áchanse poucas ocorrencias de ja con crase coa voz seguinte (sempre iniciada por a-), talvez polo carácter semitónico do adverbio: j’a –pronome ou preposición– (25.3, 64.10, 1588.20), j’assi (238.10, 408.4), j’agora (365.16, 764.r2, 1281.1), j’amigo (689.2). Nótese como en todos os casos ja perde tonicidade (coa conseguinte facilidade para a crase) pola presenza dunha tónica inmediata (alguen, assi, agora, amigo) ou case inmediata (poder). Certamente, débese relativizar o carácter inusual da crase de ja á luz doutras máis estrañas, aínda que puntuais, entre formas verbais de P3 de futuro indicativo (avera, matará, pesará, seera) coa preposición a e co adverbio ali, que non encontran solución gráfica satisfactoria máis do que unha representación do tipo aver’a (59.26), matar’Amor (396.19), pesar’a (898.19) e seer’ali (1637.28). Véxase nota a 59.26.

  • 27

    A teor dos datos subministrados polos cancioneiros, as conxuncións que e ca son intercambiábeis tanto en función causal como completiva. En liñas xerais, existe certa preferencia por ca en A (fronte a BV): 66.6, 84.6 e 15, 92.27, 94.20, 142.28, 166.23, 167.18, 170.10 e 27, 177.14, 178.24, 179.19 e 26, 249.5, 276.r2, 317.16, 320.8, 355.3, 430.13, 812.3, 980.8, 981.19 e 26, 984.6, 995.7. Mais tamén encontramos a preferencia inversa (que A, ca B): 68.19, 84.6, 94.20, 221.9. E, finalmente, aínda entre os propios apógrafos italianos se encontra tal variación: ca B vs. que V (725.22 e 1102.5) e mais nas cantigas 655.14 e 984.r2 en que a primeira versión presenta ca face á segunda con que1 .

  1. ^

    Resultan tamén significativas algunhas correccións e/ou vacilacións, como as de 530.4 (<(qu) ca> B) e 1450.17 (<ca que> B, <ca > V), así como o erro de copia de A en 414.r1 (<que / ca> A, <> B, <que> V).

Buscar
    Sin resultados