[últ. rev.: 08/10/2021]Imprimir
Seguinte

1208 [= Tav 134,2]
Digades, filha, mia filha velida

– Digades, filha, mia filha velida:
por que tardastes na fontana fria?
– Os amores ei.
Digades, filha, mia filha louçana:
por que tardastes na fria fontana?
– Os amores ei.
Tardei, mia madre, na fontana fria,
cervos do monte a augua volv[i]an:
os amores ei.
Tardei, mia madre, na fria fontana,
cervos do monte volv[i]an a augua:
os amores [ei].
– Mentir, mia filha, mentir por amigo!
Nunca vi cervo que volvesse o rio.
– Os amores ei.
– Mentir, mia filha, mentir por amado!
Nunca vi cervo que volvess’o alto.
– Os amores ei.
 
 
 
 
5
 
 
 
 
10
 
 
 
 
15
 
 
 

Manuscritos


B 1192, V 797

Edicións


I. Edicións críticas: Nunes (1973 [1928]: 379-380); Méndez Ferrín (1966: 187 [= LPGP 872]); Azevedo Filho (1995 [1974]: 86); Cohena (2003: 425); Cohenb (2014 [2013]: 66); Littera (2016: II, 415).
II. Outras edicións: Monaci (1875: 273-274); Braga (1878: 150); Bell (1922: 261-262); Machado & Machado (1956: V, 296-297); Montero Santalha (2004); Vieira & Morán Cabanas & Souto Cabo (2015: 156); Arbor Aldea & Santiago Gómez (2019: 88).
III. Antoloxías: Varnhagen (1872: 114-115); Cidade (1941: 23); Seoane (1941: 48-49); Nemésio (1961 [1949]: 181); Fernández Pousa (1951: 97); Varela Jácome (1953: 26-27); Nunes (1959: 386-387); Oliveira & Machado (1959: 110-111); Martín Gaite & Ruíz Tarazona (1972: 67-69); Álvarez Blázquez (1975: 211-212); Torres (1977: 364); Correia (1978: 158); Reckert & Macedo (1980: 111); Fiúza (1981: 39-40); Beltrán (1987: 82); Dobarro Paz et alii (1987: 16); Alvar & Beltrán (1989: 355); Tavani (1989: 2); Pena (1990: 100); Jensen (1992: 342); Pena (1993: 78); Ferreiro & Martínez Pereiro (1996a: 220); Vallín (1999: 109-110); Morán (1999: 67); [Morán] (2001: 81); Alvar & Talens (2009: 578); Fidalgo (2009: 116).

Variantes manuscritas


1 velida] ne naa V   4 louçana] loucana B   8 a augua volv[i]an] a augua do mōte uoluā BV   14 rio] irio B

Variantes editoriais


En Cohen, o refrán vai entre parénteses.

13 Mentir ... mentir] Mentís ... mentís Méndez Ferrín   14 volvesse o] volvess’o Nunes, Méndez Ferrín, Azevedo Filho   16 Mentir ... mentir] Mentís ... mentís Méndez Ferrín

Paráfrase


(I) –Dicídeme, filla, miña filla fermosa: por que tardastes na fonte fría? –Teño amores.

(II) –Dicídeme, filla, miña filla louzá: por que tardastes na fonte fría? –Teño amores.

(III) –Tardei, miña nai, na fonte fría [porque] os cervos do monte a auga avolvían: Teño amores.

(IV) –Tardei, miña nai, na fonte fría [porque] os cervos do monte avolvían a auga: Teño amores.

(V) –Mentir, miña filla, mentir polo voso amigo! Nunca vin cervo que avolvese o río. –Teño amores.

(VI) – Mentir, miña filla, mentir polo voso amado! Nunca vin cervo que avolvese o río. –Teño amores.

Métrica


Esquema métrico: 6 x 10’a 10’a 5B (= Tav 26:86)

Encontros vocálicos: 14 volvesse‿o

Notas


Texto
  • *

    Como noutras cantigas de Pero Meogo, tamén nesta encontramos elementos con valor simbólico erótico. A fonte onde xorde a auga é símbolo ancestral de fecundidade, de aí que sexa tamén o lugar propicio para os encontros amorosos. A imaxe dos cervos, símbolo da sexualidade masculina, a revolver a auga clara, como na cantiga 1204, describe metaforicamente as relacións sexuais.

    Por outra parte, sobre a rima toante nas cantigas de Pero Meogo véxase a nota á cantiga 1204.

  • 2

    Nesta composición reaparecen as mesmas dúas voces con -n- intervocálico (fontana, vv. 2, 5, 7, 10; louçana, v. 4) que son utilizadas por Meogo na cantiga 1204, en liña con outras (Granada, avelana, venia etc.) que se manifestan nas cantigas de amigo, sen dúbida como decoración arcaizante propia deste xénero (véxase Ferreiro 2008b), aínda que pode moi esporadicamente aparecer tamén noutro tipo de composicións (véxase 429.r8 e 473.4).

  • 3

    A expresión aver amores significa, segundo Ria Lemaire, ‘sentir desexo erótico’. Satisfacer ese desexo sería o verdadeiro motivo da tardanza dela na fonte, que como se dixo é o lugar por excelencia para os encontros amorosos.

  • 8

    Como xa foi dito, os cervos simbolizan a sexualidade masculina e a augua do manancial é símbolo de fecundidade. O feito de os cervos avolveren a auga, como na cantiga 1204, alude metaforicamente as relación sexuais.

  • 13

    Nótese neste verso (e tamén no v. 16) o uso do infinitivo exclamativo e/ou imperativo (véxase Dias 1970 [1918]: §309), que tamén aparece en Guilhade: Chufar, Don Lourenço, chufar! (1514.35). Un infinitivo con igual valor pode verse tamén, por exemplo, na Crónica de D. João I (1994: 31): «E elles callaromsse e nom disserom nada, leixandosse estar quedos. E ella quamdo isto vio disse: Amdar, pois hora a Deos assi praz, estaae em boa hora».

    De calquera forma, non é posíbel a opción editorial de Méndez Ferrín, pois mentís é forma cronoloxicamente moito posterior ao mentides inicial.

Buscar
    Non se atopou ningún resultado